حق خيرخواه تو ، اين است كه :
نسبت به وی تواضع كنی .
به سخنانش خوب گوش فرا دهی . اگر درست گفت ، خدای عزوجل را حمد گويی ، و اگر درست نگويد، بر او رحمت آوری ، و او را متهم نسازی ، و بدانی كه او خطا كرده است . و از روی عمد سخن نگفته است . و او را بر آن خطا مواخذه نكنی ، مگر اينكه واقعا شايسته توبيخ باشد. كه در اين حالت بايد به كار او اعتنا نكنی و توفيق تنها از خداست .
حق بزرگسال ، اين است كه :
او را به جهت سن او، بزرگ بداری . برای تقدم در اسلام كه پيش از تو مسلمان بوده
در اجلال او بكوشی ، نزد دشمنان با او روبرو نشوی ، در راه بر او سبقت نگيری ، با او كودكانه رفتار نكنی ، او را به نادانی نسبت ندهی . و اگر با تو سبكی كرد، تحمل كنی . و به جهت حق و حرمت اسلام ، به او اكرام كنی .
حق كوچكتر، از تو در سن ، اين است كه :
در تعليم به رحم آوری ، بر او ببخشايی و بر زشتی او پرده پوشی كنی ، با او مهربان باشی و به كمكش بشتابی .
حق كسی كه از تو چيزی می خواهد. اين است كه به اندازه نيازش به او ببخشی .
حق كسی كه از وی درخواست می كنی ، اين است كه اگر خواسته تو را به تو بخشيد، با تشكر و معرفت فضلش از او بپذيری . و اگر از تو دريغ داشت . عذر او را بپذيری .
حق كسی كه تو را در راه خدا خشنود سازد، اين است كه اول خدای تعالی را حمد گويی . سپس از او تشكر كنی .
حق كسی كه با تو بد می كند، اين است كه : او را عفو كنی و اگر بدانی كه اين عفو تو ضرر دارد، از ديگران در برابر بدرفتاری او كمك بخواهی ، كه خدای تبارك و تعالی فرمود:
و لمن انتصر بعد ظلمه ، فاولئك ما عليهم من سبيل
و هر كس ، پس از ظلمی كه بر او شده است ، برای دفع ظلم از ديگران ياری طلبد، بر او هيچ حرجی نيست .
مطالب مشابه
رعايت حقوق 5 همنشينان
رعایت حقوق اعضاى بدن
حق عبادت
رعايت حقوق معلم و شاگرد
رعايت حقوق خانواده