و اما آنچه از رشد منشعب شود: ۱- متانت ۲- هدایت ۳- نیکوکاری
۴- پرهیزکاری ۵- کامیابی ۶- میانه روی ۷- اقتصاد ۸- مزد و
ثواب ۹- کرم ۱۰- فهمیدن دین خدا. اینها را خردمند از رشد خود یابد،
خوشا بر آنکه بر اساس برنامه درست برپا است.
و اما آنچه از پارسائی برخیزد: ۱- خشنودی ۲- آرامش بدرگاه خدا
۳- بهرهمندی ۴- آسایش ۵- بازرسی ۶- خشوع و خداپرستی ۷-
تذکر ۸- تفکر ۹- جود ۱۰- سخاوت. اینها است که برای خردمند از
پارسائی او برخیزد و بخدا و قسمت او خشنود است.
ادامه نوشتار »
در ضمن یک خبر طولانی و پرسشهای بسیاری که راهبی بنام شمعون بن لاوی بن یهودا یکی از حواریون عیسی از آن حضرت فرمود و او را در همه مسائل بسیارش پاسخ داد تا باو ایمان آورد و او را تصدیق کرد و ما همان اندازه نیاز از این خبر را نقل کردیم.
از آن جمله شمعون گفت بمن بگو: عقل چیست و چگونه است و چه از آن منشعب می شود و چه منشعب نمیشود و همه طوائف آنها را شرح بده؟ رسول خدا (ص) فرمود: راستی عقل پابندیست از نادانی و نفس اماره چون پلیدترین جانورانست و اگر پای بند نداشته باشد هار می شود پس عقل پابند نادانی است، خداوند عقل را آفرید و به او فرمود روی آور، او روی آورد و به او فرمود رو برگردان او هم رو برگردانید خدا تبارک و تعالی فرمود بعزت و جلالم سوگند خلقی نیافریدم از تو بزرگتر و فرمانبرتر باشد بتو آغاز کنم و تو را بدرگاه خود برگردانم مزد و ثواب از آن تو است و کیفر هم بر دوش تو است، از عقل بردباری پدید شد و از بردباری دانش و از دانش رهیابی پارسائی و از پارسائی خودداری و از خودداری آزرم و از آزرم سنگینی و از سنگینی و پایداری پی گیری کار خوب و از پی گیری کار خوب بدداشتن شر و از بدداشتن شر پیروی اندرزگو، این ده صنف از انواع خیر و اخلاق خوبست و هر کدام ده دیگر را در بر دارند
ادامه نوشتار »
حکمت ۱۵۶
ضرورت خدا شناسی و اطاعت
(اخلاقی ، عبادی ، اعتقادی ) و درود خدا بر او، فرمود: خدای را اطاعت کنید که در نشناختن پروردگار عذری ندارید.
حکمت ۱۵۷
فراهم بودن راه های هدایت
(اخلاقی ، اقتصادی ) و درود خدا بر او، فرمود: اگر چشم بینا داشته باشید، حقیقت را نشانتان داده اند، اگر هدایت می طلبید شما را هدایت کردند، اگر گوش شنوا دارید، حق را به گوشتان خواندند.
حکمت ۱۵۸
روش برخورد با دوستان بد
(اخلاقی ، اجتماعی ) و درود خدا بر او، فرمود: برادرت را با احسانی که در حق او می کنی سرزنش کن، و شر او را با بخشش باز گردان.
حکمت ۱۵۹
پرهیز از مواضع اتّهام
(اخلاق اجتماعی ) و درود خدا بر او، فرمود: کسی که خود را در جایگاه تهمت قرار داد، نباید جز خود را نکوهش کند
حکمت ۱۶۰
قدرت و زورگویی
(اخلاقی ، سیاسی ) و درود خدا بر او، فرمود: هر کس قدرت به دست آورد، زورگویی دارد.
حکیمی گفته است : از دنیا سه چیز طلب می شود: عزت و بی نیازی و راحتی . اما آن که زهد ورزد، عزیز می شود و آن که قناعت پیشه کند، بی نیاز می شود و آن که دست از طلب باز کشد، به راحتی می رسد.
***************************
صاحب حقیقی گفته است : با یزید، به راهی می رفت و بر سگی گذشت ، که به یاران خیس شده بود. دامن جامه خویش باز کشید. سگ به سخن آمد و گفت : پلید شدن دامن جامه تو از ناپاکی مرا آب تطهیر می کند. اما گناه دامن باز گرفتن تو از من را آب نیز تطهیر نمی کند.
کشکول شیخ بهایی
گوش تواند که همه عمر وى
نشنود آواز دف و چنگ ونى
دیده شکیبد زتماشاى باغ
بى گل و نسرین به سر آرد دماغ
گر نبود بالش آگنده پر
خواب توان کرد حجر زیر سر
ور نبود دلبر همخوابه پیش
دست توان کرد در آغوش خویش
وین شکم بى هنر پیچ پیچ
صبر ندارد که بسازد به هیچ
ادامه نوشتار »
مفضل گوید امام صادق علیهالسلام به من فرمود: تو را باز می دارم از دو صفت که هلاک مردان در آن است، باز می دارمت از اینکه با روش باطلی دینداری کنی و ندانسته به مردم فتوی دهی .
اصول کافی جلد ۱ باب نهی از ندانسته گویی روایت ۱
************************
ابن حجاج گوید حضرت صادق به من فرمود: از دو صفت بپرهیز که هر کس هلاک شد از آن جهت بود: بپرهیز از اینکه طبق رأی و نظر خویش به مردم فتوی دهی یا به آن چه نمی دانی عقیده دینی پیدا کنی .
اصول کافی جلد ۱ باب نهی از ندانسته گویی روایت ۲
***********************
ادامه نوشتار »
حکمت ۱۵۱
ضرورت آینده نگری
(اخلاقی ) و درود خدا بر او، فرمود: هر کس را پایانی است، تلخ یا شیرین.
حکمت ۱۵۲
توجه به فنا پذیری
(اخلاقی ) و درود خدا بر او، فرمود: آنچه روی می آورد، باز می گردد، و چیزی که باز گردد گویی هرگز نبوده است
حکمت ۱۵۳
صبر و پیروزی
(اخلاقی ، سیاسی ) و درود خدا بر او، فرمود: انسان شکیبا، پیروزی را از دست نمی دهد، هر چند زمان آن طولانی شود.
حکمت ۱۵۴
اهمیّت نیّتها
(اخلاقی ، سیاسی ) و درود خدا بر او، فرمود: آن کس که از کار مردمی خشنود باشد، چونان کسی است که همراه آنان بوده و هر کس که به باطلی روی آورد، دو گناه بر عهده او باشد، گناه کردار باطل، و گناه خشنودی به کار باطل.
حکمت ۱۵۵
ضرورت پایبندی به عهد و پیمان
(اخلاق اجتماعی ) و درود خدا بر او، فرمود: عهد و پیمانها را پاس دارید به خصوص با وفاداران.
برای هر چیزی شرافتی است و به درستی شرافت مجالس این است که رو به قبله باشد،
هر که خواهد از همه مردم عزیزتر باشد باید از خدا بپرهیزد،
هر که خواهد نیرومندترین مردم باشد باید بر خدا توکل کند
هر که خواهد از همه توانگرتر باشد باید بدان چه نزد خداست اعتمادش بیشتر باشد از آنچه خود دارد.
سپس فرمود آیا شما را به بدترین مردم آگاه نکنم؟ گفتند چرا یا رسول اللَّه فرمود: آنکه تنها جای کند، و از واردان خود دریغ کند، و بنده خود را تازیانه زند، آیا به بدتر از این شما را آگاه نکنم؟ گفتند چرا یا رسول اللَّه، فرمود کسی که از لغزش نگذرد و عذر نپذیرد، باز هم فرمود آیا شما را به بدتر از این هم آگاه نکنم؟ گفتند چرا یا رسول اللَّه فرمود: آنکه امید به خیرش نیست و از شرش ایمنی نیست، سپس فرمود شما را به بدتر از این هم خبر ندهم؟ گفتند: چرا یا رسول اللَّه؟ فرمود آنکه مردم را دشمن دارد و مردمش دشمن دارند.
ادامه نوشتار »
ای معاذ قرآن خدا را بدانها بیاموز، آنان را با اخلاق خوب پرورش بده، مردم را در مقام خودشان وادار چه نیک باشند و چه بد و امر خدا را در آنها اجرا کن، در فرمان خدا و مال خدا از هیچ کس در هراس مباش زیرا اختیار با تو نیست و مال از آن تو نیست، امانت آنها را کم یا بیش بدانها بپرداز، بر تو باد نرمش و گذشت در غیر مورد ترک حق که نادان بگوید حق خدا را ترک نمودی ، از کارمندان خود در هر چه میترسی دچار عیبی شوی پوزش طلب تا تو را معذور دارند، شعارهای دوران جاهلیت را از میان ببر مگر آنچه را اسلام زنده داشته است.
ادامه نوشتار »
حکیمی گفت : هیچکس را ندیدم ، جز آن که گمان بردم که از من بهتر است . از آن رو، که از خود به یقین بودم و از او به تردید.
**********************
شبلی را پرسیدند، چرا ((صوفی )) را ((ابن الوقت )) گویند. گفت : زیرا بر گذشته دریغ نمی خورد و اندیشه فردا ندارد.