خوشا بر کسی که ترس از خدایش از ترس مردم باز دارد، خوشا بر کسی که کسبش پاک است و نهادش خوب و آشکارش نیک و سرشتش درست است، خوشا بر کسی که ما زاد دارائیش را انفاق کند و از گفتار زیادی باز گیرد، خوشا بر کسی که برای خدا عز ذکره تواضع کند و از حلال دنیا هم کناره گیر باشد بی آنکه از سنت من روی برگرداند و آن که از خوبی و تازگی دنیا دست بدارد بی آنکه از روش من بسوی دیگر بگردد (یعنی ریاضتهای نامشروع را مرتکب نشود مانند هندوها و دراویش) و پس از من پیرو خاندانم باشد و با دین فهمان و اهل حکمت بیامیزد و به مستمندان مهربانی کند، خوشا بر آن مؤمنی که از راه جز نافرمانی خدا مالی بدست آورد و در غیر نافرمانی خدا خرج کند، و آن را به مردم مستمند و بینوا برساند و از کسانی که اهل سربزرگی و بر خود بالیدن و شیفته به دنیا و بدعت گذار بر خلاف روش من هستند و بر خلاف روش من کار میکنند بر کنار باشد، خوشا بر کسی که با مردم خوش رفتار است و بدانها کمک کار است و شر خود را از آنها بگرداند
تحف العقول
مرا چیست؟ که می بینم دوستی دنیا بر بسیاری از مردم چیره شده تا آنجا که گویا در این دنیا مرگ بر جز آنان نوشته است، و گویا مسئول حق در این دنیا دیگرانند و تا آنجا که گزارش مردگان پیش از خود را بحساب مردمی مسافر میگیرند که بزودی نزد آنها برمیگردند، آنها را به گور میکنند و میراثشان را میخورید و خود در جای آنها جاوید می مانید؟!! هیهات هیهات، آیا آیندگان از گذشته ها پند نگیرند؟! هر پندی که در کتاب خدا است نادیده گرفته و بدست فراموشی سپردند، و از سرانجام بد هر کار ناروا آسوده زیستند، و از نزول هیچ آسیب و از بروز هیچ ناگواری نهراسیدند.
ابوحمزه ثمالی گوید:
امام سجاد علیه السلام فرمود:
حق خدای اکبر، بر تو این است که :
او را عبادت کنی و چیزی را شریک او قرار ندهی ، پس اگر تو با اخلاص ، این عمل را به جای آوری ، خداوند بر خود چنین قرار داده که امر دنیا و آخرتت را کفایت کند.
حق جان تو، بر خودت این است که :
آن را در طاعت خداوند به کارگیری .
حق زبان ، گرامی داشتن آن از دشنام و عادت دادنش به خیر و ترک یاوه گویی که فایده ای در آن نباشد. و نیکی با مردم و خوش گفتاری با آنان است .
حق گوش ، منزه داشتن آن از غیبت ، و آنچه که نباید بشنوی حق چشم ، این است که آن را از محرمات فروبندی . و نگاه کردن با آن را وسیله عبرت قراری دهی .
حق دستت ، این است که آن را به سوی چیزی که بر تو حلال نیست ، نگشایی .
حق پایت ، این است که به سوی محرمات راه نسپاری ، چرا که با این پاها بر صراط می ایستی .
پس بنگر، تا تو را نلغزاند تا در دوزخ افتی .
و حق شکم ، آن است که آن را ظرفی برای حرام نسازی ، و بیشتر از حد سیری نخوری
پیامبر (ص)فرمود: دانش آموزید زیرا آموختنش حسنه است و مدارست آن تسبیح، است
و کاوش از آن جهاد و یاد دادنش به کسی که آن را نمیداند صدقه است، و بخشش
به اهلش تقرب به خدا است، زیرا که آن وسیله دانستن حلال و حرام است و طالب
خود را به راه بهشت میکشاند و از هراس تنهائی میرهاند در غربت هم صحبت است و رهنمای بر امور نهان است و سلاح در برابر دشمنان و زیور برای دوستان، خداوند به خاطر آن مردمی را برآورد تا آنجا که آنان را پیشوایان کار خوب کند و از آنان پیروی شود، به کارهای آنان در نگرند و از آثارشان برگیرند و فرشتگان شیفته دوستی آنان گردند زیرا دانش زندگی دلها و روشنی دیده ها است از کوری ، و نیروی تنها است از سستی ، و خدا دارنده آن را بمقام دوستان برساند، و همنشینی نیکان را در دنیا و آخرت باو ببخشد
تحف العقول
رسول خدا (ص)، ای شمعون به درستی تو دشمنانی داری که با تو بجنگند تا دینت را ببرند و اینان جن باشند و انس اما از انس مردمی باشند که از آخرت نصیبی ندارند و بدان چه نزد خداست رغبتی ندارند همانا همّ آنها اینست که مردم را بکارشان سرزنش کنند و از آنان خرده گیرند، و خود را سرزنش نکنند و از کردار خود بر حذر نباشند، اگر بینند خوبی بر تو حسد برند و گویند خودنما است، و اگر نگرند بدی گویند خیری در او نیست. و اما دشمنان تو از جن شیطان و لشکر اویند و هر گاه نزد تو آید و گویند پسرت مرد بگو همانا هر زنده آفریده شده تا بمیرد پاره تنم ببهشت در آمد راستی که مرا شاد میکند. و هر گاه نزد تو آید و گوید مالت از دست رفت بگو سپاس خدا را که داد و گرفت و زکاه را از من ساقط کرد و زکاتی بر من نیست.
ادامه نوشتار »
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمود: جان خود را بمطالب شگفت حکمت استراحت دهید زیرا جان هم چون تن خسته شود.
اصول کافی جلد ۱ باب متفرقات روایت ۱
**********************
رسول خدا(ص) فرمود: چه خوب وزیریست علم براى ایمان، چه خوب وزیرى است خویشتندارى براى علم، چه خوب وزیرى است ملایمت براى خویشتندارى، چه خوب وزیریست بردبارى براى ملایمت.
اصول کافی جلد ۱ باب متفرقات روایت۳
****************************
امام صادق (ع) فرمود: کسی که چهل حدیث از احادیث ما را حفظ کند خدا او را روز قیامت عالم و فقیه مبعوث کند.
اصول کافی جلد ۱ باب متفرقات روایت۷
امیرالمؤمنین علیه السلام می فرمود: اى دانشجو همانا دانش امتیازات بسیارى دارد (اگر به انسان کاملى تشبیه شود) سرش تواضع است، چشمش بی رشکى، گوشش فهمیدن، زبانش راست گفتن حافظه اش کنجکاوى، دلش حسن نیت، خردش شناختن اشیاء و امور، دستش رحمت، پایش دیدار علماء همتش سلامت، حکمتش پرهیزگارى قرارگاهش رستگارى، جلودارش عافیت و مرکبش وفا، اسلحه اش نرم زبانى، شمشیرش رضا، کمانش مدارا، لشکرش گفتگوى با علماء، ثروتش ادب، پسندازش دورى از گناه، توشه اش نیکى، آشامیدنش سازگارى، رهبرش هدایت، رفیقش دوستى نیکان.
اصول کافی جلد ۱ باب متفرقات روایت۲
ابوبکر راشدی ، محمد توسی را به خواب دید که گفت : به ابوسعد صفار مؤ دب بگو: بر آن بودیم که از عشق باز نگردیم . به جان دوستی سوگند! که بازگشتید و ما نگشتیم . گفت چون بیدار شدم ، به نزد ابوسعد رفتم و به او گفتم . گفت : هر جمعه به زیارتش می رفتم و این جمعه نرفتم .
حکمت ۱۹۱
مشکلات دنیا
(اخلاقی ) و درود خدا بر او، فرمود: همانا انسان در دنیا تخته نشان تیرهای مرگ، و ثروتی است دستخوش تاراج مصیبتها: با هر جرعه نوشیدنی ، گلو رفتنی ، و در هر لقمه ای ، گلوگیر شدنی است، و بنده نعمتی به دست نیاورد جز آن که نعمتی از دست بدهد، و روزی به عمرش افزوده نمی گردد جز با کم شدن روزی دیگر پس ما یاران مرگیم، و جانهای ما هدف نابودی ها، پس چگونه به ماندن جاودانه امیدوار باشیم. در حالی که گذشت شب و روز بنایی را بالا نبرده جز آن که آن را ویران کرده، و به اطراف پراکند
*********************
حکمت ۱۹۲
پرهیز از زراندوزی
(اخلاقی ، اقتصادی ) و درود خدا بر او، فرمود: ای فرزند آدم، آنچه را که بیش از نیاز خود فراهم کنی ، برای دیگران اندوخته ای .
********************
حکمت ۱۹۳
راه به کار گرفتن قلب
(اخلاقی ، علمی ، تربیتی ) و درود خدا بر او، فرمود: دلها را روی آوردن و پشت کردنی است، پس دلها را آنگاه به کار وادارید که خواهشی دارند و روی آوردنی ، زیرا اگر دل را به اجبار به کاری واداری کور می گردد.
*****************
حکمت ۱۹۴
ضرورت پرهیز از خشم و انتقام
(اخلاقی ، اجتماعی ) و درود خدا بر او، فرمود: چون خشم گیرم، کی آن را فرو نشانم در آن زمان که قدرت انتقام ندارم، که به من بگویند. «اگر صبر کنی بهتر است» یا آنگاه که قدرت انتقام دارم که به من بگویند: «اگر عفو کنی خوب است».
*********************
حکمت ۱۹۵
پرهیز از بخل ورزی
(اخلاقی ) و درود خدا بر او، فرمود: (در سر راه از کنار مزبله ای عبور می کرد.) این همان است که بخیلان به آن بخل می ورزند (و در روایت دیگری نقل شد که) این چیزی است که دیروز بر سر آن رقابت می کردید
حارث همدانی از امیرالمؤمنین (ع ) روایت کرد که پیامبر(ص ) گفت : ای علی ! هر بنده ای را ظاهری و باطنی ست . آن کس که باطن خویش نیک سازد، پروردگار، ظاهر او به صلاح آورد و آن که باطن خویش به فساد کشد، خداوند، ظاهرش تباه کند. و نیز هرکس را در آسمان ، آوازه ایست . که اگر آن را نیک سازد، خداوند، آوازه او در زمین نیک سازد. و پرسیده شد که : ((آوازه )) چیست ؟ فرمود: ذکر