از سخنان غزالی در تفاوت امید و آرزو: امید اصل و پایه دارد و آرزو، اصل و پایه ای ندارد. مثلا کسی که بکارد و بکوشد و خرمن کند، سپس بگوید امیدوارم که محصول من ، از هر قفیز، فلان مقدار باشد. این ، امید است . و دیگری ، نه بکارد و نه روزی کار کند. می رود و می خوابد و سالی به غفلت می گذراند، و چون وقت خرمن رسید، گوید امیدوارم که محصول من یکصد قفیز باشد. باید گفت : این از کجا؟ و این ، آرزوست که اصل و پایه ای ندارد.
نظیر این است که بنده ای ، در عبادت خدا بکوشد و دست از گناه بردارد، آنگاه بگوید: امیدوارم که خداوند، این اندک از من بپذیرد. و ناتمام مرا کامل سازد و به ثواب برساند. این نیز امید است . اما، اگر غفلت کند و ترک طاعت کند و گناه بورزد و نسبت به خشم خدا و رضایت و وعد و وعید او بی اعتنا باشد، و آنگاه بگوید: از خدا امید بهشت و رستن از دوزخ دارم . این نیز آرزوست که هیچ بهره ای ندارد و آن را خوش بینی جاهلانه نامیم .
کشکول شیخ بهایی

__________________________
قفیز واحد اندازه گیری که در نواحی مختلف مقدار ان متفاوت است تقریبا معادل ۱۵۰۰متر

عارفی گفت : آن که حرام ، یا ((شبهه ناک )) خورد، از درگاه حق رانده است . مگر نمی بینی که(جنب) از ورود به خانه او ممنوع است و آن که وضو ندارد، از دست زدن به کتاب حق منع شده است . با آن که جنابت و بی وضویی ، دو اثر مباح اند. پس ، آن که به حرام ، و نجاست شهوات آلوده شده است ، چگونه خواهد بود؟ که به ناچار از ساخت قرب حق مطرودست و از ساحت کبریایی او محروم و حق ورود به حرم او را ندارد.
کشکول شیخ بهایی

یکی از بزرگان گفته است : از نشانه هایی که پروردگار ازبنده ای روی بر تافته است ، آنست که او را به کارهایی مشغول سازد که نه دنیاش را مفید افتد و نه دینش را.
***********
حکیمی فرزندان را گفت : ای فرزندان ! با هیچ کس دشمنی مکنید! حتی اگر از او گمان زیان دیدن داشته باشید و از دوستی هیچ کس نپرهیزید! حتی اگر گمان کنید که به شما سودی نرساند. زیرا، ندانید که چه هنگام باید از دشمنی دشمن ترسید و چه وقت به دوستی دوست امید داشت .
کشکول شیخ بهایی

اشعب طماع را گفتند: بدین سن و سال رسیدی و حدیثی ازبر نداری . گفت : چرا به خدا! هیچ کس همچون من ، از ((عکرمه )) نشنیده است . گفتندش : بگوی ! گفت : از عکرمه شنیدم که از ابن عباس روایت کرد، که رسول خدا گفت : دو صفت است که در کسی جز مؤمن دیده نشود. یکی از آن دو را عکرمه فراموش کرد و دیگری را من از یاد بردم .

شگفتا! و چرا در شگفت نباشم از خطا کاری این دستجات با دلیل های مختلف و نادرستی که هر کدام بر مذهب باطل خود می تراشند نه از اثر پیغمبری پیروی کنند و نه به کردار وصیی اقتدا کنند و نه ایمان به غیبی دارند و نه از عیبی در گذرند، کار نیک در نزد ایشان همان است که خود نیک دانند، و کار زشت در نزدشان همان است که خود زشت پندارند، و هر کدام از اینها برای خود امام و رهبری است ، آن را می گیرند که به نظر خودشان وسیله محکم و اسباب پا برجائی است ، پیوسته به راه کج و منحرف روند و چیزی جز خطا کاری بر خود نیفزایند. نه به قرب حق رسند و جز دوری از خدای عزوجل نیفزایند، انسی که با همدیگر دارند و تصدیقی که از همدیگر کنند همه به خاطر وحشتی است که از قوانین یادگاری پیامبر مکی (صلی الله علیه و آله ) دارند، و به خاطر تنفری است که از اخبار رسیده آفریننده آسمانها و زمین دارند.
اینان (در قیامت یا در این جهان ) افسوسها دارند و پناهگاه امور شبهه ناکند، و اهل تیرگیها و گمراهی و تردیدند، هر که را خداوند به خودش و دلخواهش ‍ واگذاشت در نزد کسیکه اطلاعی از وضع او ندارد مورد اعتماد قرار می گیرد، و در پیش کسی که او را نشناسد متهم نخواهد بود اینان چقدر شبیهند به چهار پایانی که شبانشان از سر آنها رفته .
ادامه نوشتار »

امام صادق (علیه السلام ) فرمود: امیرمؤ منان (علیه السلام ) در مدینه خطبه ای ایراد فرمود و پس از اینکه خدای را ستایش و ثنا کرد و بر پیغمبر و آلش درود فرستاد سپس فرمود:
اما بعد به راستی خدای تبارک و تعالی نشکسته پشت سرکشان و زورگویان روزگار را جز پس از مهلت دادن و آسایش آنها، و استخوان شکسته هیچ ملتی را بهم پیوند نکرده جز بعد از فشار و سختی و بلاء، ای مردم در کمتر از آنچه با آن روبرو شده اید از سختی و از آنچه پشت سر گذارده اید از مشکلات عبرت گیری و پندآموزی بود، نه هر که دل دارد خردمند است ، و نه هر که گوش دارد شنوا است ، و نه هر که چشم دارد بینا است .
ای بندگان خدا در آنچه برای شما حائز اهمیت است خوب نظر و تامل کنید، سپس بنگرید به میدانهای (تاخت وتاز) کسانی که خداوند روی علم و دانش خود از آنان انتقام گرفت ، آنانکه به روش فرعونیان زیستند، دارای باغها و چشمه ها بودند و کشتزارها و مقام ارجمندی داشتند، سپس بنگرید به وضعی که خداوند کارشان را بدان پایان داد پس از آن خرمی و شادی و امر و نهی (که داشتند) و هر که از شما که شکیبا باشد سرانجامش بهشت است ، و به خدا سوگند که در آن جاویدانند و سرانجام کارها بدست خدا است .

– پیامبر (ص): رشک آورترین دوستانم از امتم نزد من مردی است سبکبار بهره‏ مند از نماز که در نهان خوب پروردگارش را بپرستد، و در میان مردم گمنام باشد، و روزیش به اندازه گذرانست و بر آن شکیبا بماند، و بمیرد ارثش اندک باشد و گریه‏ کنانش اندک.
**************************
۲- پیامبر (ص): به مؤمن رنج و دردی نرسد و نه غمی گرچه ملال خاطری باشد جز اینکه خداوند بدان گناهانش را جبران کند.
**************************
۳- پیامبر (ص): هر که هر چه خواهد بخورد و هر چه خواهد بپوشد و هر چه خواهد سوار شود خدا به او نظر لطف نکند تا به مرگ اندر شود یا آن را وانهد و توبه کند.
**************************
۴- پیامبر (ص): مؤمن بمانند یک خوشه گندم باشد که یک بار بخاک افتد و یک بار برپا ایستد و کافر چون درختی سخت پیوسته بر پا است و شعور ندارد (که سر به حق فرود آورد).
**************************
۵- از وی پرسش شد کدام مردم در دنیا در بلای سخت‏تر باشند؟ در پاسخ فرمود: پیمبران و سپس ماننده‏ تران و شبیه‏ تران به حق و پس ماننده ‏تران، مؤمن هم به اندازه ایمانش بلا میکشد و خوش کرداریش. هر که ایمانش درست و کردارش خوبست بلایش سخت است و هر که ایمانش پست و کردارش سست است بلایش اندک است.
**************************
۶- پیامبر (ص): اگر دنیا اگر نزد خدا برابر بال پشه ای بود چیزی بکافر و منافق نمیداد.
**************************
۷- پیامبر (ص): دنیا دست به دست میگردد آنچه‏ اش از آن تو است با هر ناتوانیت بدستت آید و آنچه‏ اش بر زیان تو است به نیرویت نتوانی از آن دفاع کرد، هر که امید از آنچه از دست رفته ببرد تنش در آسایش است و هر که بدان چه خدایش قسمت کرده خشنود است چشمش روشن است.
**************************
۸- پیامبر (ص): به خدا هیچ کاری نیست که شما را به دوزخ نزدیک کند جز اینکه من شما را بدان آگاه کردم و از آنتان بازداشتم، و هیچ کاری نیست که شما را به بهشت نزدیک کند جز آنکه شما را بدان آگاه کردم و بدان فرمان دادم زیرا روح الامین در خاطر من انداخت که هرگز جانداری نمیرد تا همه روزی مقدر خود را دریافت کند.
**************************
در طلب روزی آرام باشید و دیر رسیدن روزی شما را واندارد که آنچه نزد خدا برای شما است از راه نافرمانیها بجوئید (و کسب حرام کنید) زیرا آنچه نزد خدا است جز بطاعتش به دست نیاید.
**************************
۹- پیامبر (ص): خدا دو آواز را بد دارد: شیون کردن هنگام مصیبت، و نی نواختن هنگام خوشی و نعمت.
**************************
۱۰- پیامبر (ص): نشانه خشنودی خدا از خلقش ارزانی نرخهاشان و دادگری سلطان است و نشانه خشم خدا به خلقش جور سلطانشان و گرانی نرخهاشانست.

امام صادق (ع) فرمود که باید برای برادر مسلمان خود بخواهد آنچه از برای عزیزترین اهل خود می خواهد، نخواهد از برای او آنچه از برای عزیزترین اهل خود نمیخواهد، دوستی او را خالص گرداند از شوائب به آنکه در شادی او شاد باشد و در اندوه او اندوهگین باشد، اگر تواند سعی کند که غم او را زایل گرداند و الا دعا کند که خدا اندوهش را بردارد.
*******************************
در حدیث دیگرمنقول است که : شخصی به خدمت آن حضرت آمد از او پرسید که برادران خود را بچه حال گذاشتی ، گفت برنیکو حالی گذاشتم ایشان را، فرمود که توانگران ابشان چگونه باحوال فقیران می رسند، گفت کمتر، فرمود توانگران چقدر به دیدن فقیران می روند، گفت کم ، فرمود که توانگران چه مقدر احسان به فقیران می کنند گفت چیزی چند میفرمائی که در پیش ما اینها نمی باشند، فرمود که پس چگونه ایشان دعوی تشیع میکنند.
**************************
در حدیث دیگر فرمود که برادران و نیکوکاران باشید و از برای خدا با یکدیگر دوستی کنید، به دیدن یکدیگر بروید و با یکدیگر بنشینید، و دین ما و احادیث ما را یاد کنید.
**************************
از حضرت امام محمد باقر علیه السلام منقول است که : واجبست از برای مؤ من بر مؤ من که هفتاد کبیره او را بپوشاند.
**************************
از حضرت صادق علیه السلام منقول است که : واجبست از برای مؤ من بر مؤ من که خیرخواه او باشد در حضور وغیبت .
در حدیث دیگر فرمود که بر شما باد به خیر خواهی خلایق که هیچ عمل نزد خدا بهتر از این نیست .
حلیه المتقین

به سند حسن از حضرت امام محمد باقر علیه السلام منقول است که : دوست دار برادر مسلمان خود را و بخواه از برای او آنچه از برای خود می خواهی ، مخواه از برای او آنچه از برای خود نمی خواهی ، چون محتاج شوی از او سؤ ال کن و هرگاه او از تو سؤ ال کند به او عطا کن ، نیکی را از او ذخیره مکن تا او هم از تو ذخیره نکند، یاور او باش تا او نیز یاور تو باشد، اگر غایب شود حرمت او را غایبانه نگهدار، چون بیاید بدیدنش برو و او را گرامی بدار بدرستیکه او از تست و تواز اوئی ، اگر با تو در مقام عتاب باشد از او جدا مشو تا کینه را از سینه او بدر کنی ، اگر نعمتی باو برسد خدا را شکر کن و اگر بلائی او را پیش آید یاور او باش ، با او مهربانی را زیاده کن .

حلیه المتقین
***************************
از حضرت امیرالمؤ منین علیه السلام منقول است که : مسلمان را بر برادر مسلمان شش حق است ، هرگاه که به او رسد به او سلام کند، هرگاه که بیمار شود به عیادت او برود، هرگاه که عطسه کند او را دعا کند، چون بمیرد بر او نماز کند، هرگاه که او را بضیافت بطلبد قبول کند، از برای او دوست دارد آنچه از برای خود دوست دارد، از برای او دشمن دارد آنچه از برای خود دشمن میدارد.
حلیه المتقین
***************************
به سندهای معتبر از حضرت رسول صلّی اللّه علیه وآله وسلّم منقول است که : هر که صبح کند واهتمام به امور مسلمانان نداشته باشد او مسلمان نیست ، کسی بشنود که کسی فریاد میکند که ای مسلمانان بفریاد من برسید و یاری او نکند او مسلمان نیست ، فرمود که محبوبترین مردم کسی است که نفعش بمردم بیشتر می رسد، فرمود که هر که از گروهی ازمسلمانان ضرر آبی یا آتشی را دفع کند بهشت اورا واجب شود.
حلیه المتقین
***************************
از حضرت صادق علیه السلام منقول است که : حق مؤ من بر مؤ من آن ست که او را بدل دوست دارد، مال خود را از دریغ ندارد، اگر به سفری رود به احوال اهل او بپردازد، اگر کسی بر او ظلم کند او را یاری نماید، اگر عطائی به مسلمانان دهند و او غایب باشد بهره او را برای او بگیرد، چون بمیرد به زیارت قبر او برود، بر او ظلم نکند و او را فریب ندهد و با او خیانت نکند، برروی او اف نگوید، اگر اف بگوید دوستی از میان ایشان برطرف میشود، اگر بگوید تو دشمن منی یکی از ایشان کافر باشند، زیرا که اگر دروغ گفته باشد خود کافر است و اگر راست گفته آن دیگری کافر است ، یعنی صاحب کبیره است و چون او را به تهمتی متهم سازد ایمان در دلش بگذارد چنانچه نمک در آب می گدازد.
حلیه المتقین