عمرو بن جمیع گوید:
امام صادق (ع) به من فرمود: هر کس براى فراگیرى فقه و قرآن و تفسیر نزد ما آید راهش دهید، و هر کس براى فاش ساختن عیب و سرّى که خداوند مستورش داشته نزد ما آید مانعش شوید و از ورود وى جلوگیرى کنید. مردى از میان آن قوم عرض کرد: قربانت ، اجازه مى دهید حال خود را براى شما بازگو کنم ؟ فرمود: اگر خواهى بگو. گفت : به خدا سوگند دیر زمانى است که من مبتلا به گناهى هستم و هر چه مى خواهم از آن دست بردارم و توبه کنم نمى توانم ! حضرت باو فرمود: اگر واقعاً راست بگوئى خداوند تو را دوست مى دارد، و از آن رو توفیق توبه بتو نمى دهد و اسباب بازگشت از گناه را برایت فراهم نمى کند که پیوسته این خوف در دلت باشد و از وى در بیم و هراس باشى .

ابو حمزه ثمالى از امام زین العابدین (ع) روایت کند که رسول خدا (ص) فرمود:
هیچ گامى نزد خدا از این دو گام محبوبتر نیست : گامى که یک مؤمن در راه خدا بردارد و صف جهاد را محکم کند، و گامى که یک مؤمن در راه پیوند با خویشاوندى که یا او قطع رابطه کرده بردارد.
و هیچ جرعه اى نزد خدا از دو جرعه محبوبتر نیست : جرعه خشمى که مؤمنى با حلم و بردبارى فرو برد، و جرعه رنج و مصیبتى که مؤمنى با صبر و استقامت بکام کشد. و هیچ قطره اى نزد خدا از دو قطره محبوبتر نیست : قطره خونى که در راه (خشنودى ) خدا ریخته شود، و قطره اشکى که در تاریکى و دل شب از بیم خدا بر رخسارى بغلطد.
******************************
ربعىّ بن عبد اللّه و فضیل بن یسار گویند:
امام صادق (ع) فرمود: به دلت بنگر، اگر رفیقت را دوست نداشت حتماً یکى از شما خلافى کرده است .
******************************
عمرو افرق و حذیفه بن منصور گویند:
امام صادق (ع) فرمود:
صدقه اى که خدا دوست دارد برقرارى صلح است میان مردمى که بهم پشت کرده و اختلاف و دشمنى نموده اند، و برقرارى الفت است میان کسانى که از هم دورى جسته اند.

معاذ بن جبل گفت : پیامبر را گفتم : مرا به کارى آگاه کن که به بهشتم برد! و از آتش دوزخ دور دارد. رسول (ص ) گفت : از کار بزرگى سؤ ال کردى . اما بر کسى که آن را انجام دهد دشوار نیست . خدا را بندگى کن ! و هیچ چیز را انباز او قرار مده ! و نماز به پا دار! و زکاه بده ! و در ماه رمضان روزه بگیر و حج خانه خدا را به جاى آر! پس آنگاه گفت : خواهى ترا به درهاى خیر هدایت کنم ؟ گفتم : آرى اى فرستاده خداوند! گفت : روزه همچمون سپرى است و صدقه آتش خطاکارى ها را خاموش مى کند. همچنانکه آب ، آتش ‍ را فرو مى نشاند. نماز انسان در دل شب ، شعار نیکوکارانست . سپس این آیه را برخواند: ((تتجافى جنوبهم عن المضاجع …)) سپس گفت : خواهى تو را به اساس هر کار و ستون استوار و نقطه اوج آن آگاه کنم ؟ گفتم : آرى اى فرستاده پروردگار! گفت : پایه آن اسلام است و ستون استوار آن نماز و نقطه اوج آن جهاد در راه خدا است سپس گفت : خواهى تو را به اساس ‍ کلى آن را آگاه کنم گفتم آرى اى فرستاده خدا گفت : این را در اختیار خود بگیر و به زبانش اشاره کرد. گفتم : آیا ما را به آنچه گوییم باز خواست کنند؟ گفت : اى معاذ! مادرت به عزایت بنشید! جز اینست که مردمى که به رو، یا دماغ در آتش افتد، درو شده زبانهاى خود بوده اند.
کشکول شیخ بهایی

اى على در تورات است که چهار تا در کنار چهارند: هر که بدنیا آزمند شود بر خداوند خشمناک گردد؛ هر که از مصیبت وارده بنالد از خدایش نالیده است، هر که نزد توانگرى رود براى او زبونى کند دو سوم دینش بر باد رفته است و هر کس از این امت بدوزخ رود کسى باشد که آیات خدا را بمسخره و بازیچه گرفته
*******************************
چهار در کنارشان چهار است هر که پادشاه شد خود رأى شود، هر که مشورت نکند پشیمان گردد، بدستى که بدهى بهمان بستانى، نیازمندى مرگ اکبر است، باو عرض شد نیازمندى بزر و سیم؟ فرمود نیازمندى از دین.
*******************************

اى على چهارند که بیهوده‏ اند: خوردن سر سیرى، چراغ برابر ماه، کشت در شوره‏زار، احسان بنااهل.
*******************************
اى على چهارند که زودتر کیفر گیرند: مردیکه باو خوبى کنى و بعوض خوبى تو بدى کند. مردیکه باو ستم نکنى و او بتو ستم کند، مردیکه با او پیمان بستى، و نیت تو وفا با او است و نیت او بیوفائى است، و مردیکه با او صله رحم کنى و او قطع رحم کند.
*******************************
اى على چهارند که در هر که باشند اسلامش کامل است: راستى، شکرگزارى، شرم، و خوش رفتارى. اى على کم حاجت خواستن از مردم همان بی نیازى موجود است، و پر حاجت خواستن از مردم خوارى و همان فقر موجود است.
تحف العقول

اى على: سه تا از مکارم اخلاق است: پیوند کن باکسى که از تو بریده، بدهى ب‏آن که از تو دریغ کرده، و بگذرى از آنکه بتو ستم کرده.
***************************
اى على: سه چیز نجات بخشنده تو است: زبانت را نگهدارى، و بر گناهت بزارى، و در خانه‏ ات بیارامى.
***************************
اى على: سرور هر کردارى سه‏ اند: از طرف خود بمردم حق بدهى، براى خدا با برادرت برابر شوى، و خدا را در هر حال بیاد دارى.
***************************
اى على: سه چیز از آرایش خدایند: مردی که براى خدا از برادر مؤمنش دیدن کند که زائر خدا است، و بر خدا است زائر خود را گرامى دارد، و هر چه خواهد باو دهد. مردیکه نماز بخواند و در تعقیب بماند تا نماز دیگر او مهمان خدا است و بر خدا است که مهمانش را گرامى دارد. آنکه بحج یا عمره رود که وارد، بر خدا است و خدا را باید که وارد خود را گرامى دارد.
***************************
اى على: سه تا باشند که مزد دنیا و آخرت دارند: حج ندارى را ببرد، صدقه بلا را بگرداند، و صله رحم عمر را بیفزاید. اى على سه چیز در هر که نباشد هیچ کارش راست نیاید: پارسائى که از نافرمانى خدا عز و جلش در کشد. دانشى که از نادانى بیخردیش برهاند. و خردی که بدان با مردم سازگارى کند.
***************************
اى على سه کس در روز رستاخیز زیر سایه عرشند: مردی که براى برادرش بخواهد آنچه را براى خود خواهد، و مردی که بکارى رسد و در آن گامى پیش و پس ننهد تا بداند که آن کار پسند یا ناپسند خدا است، و مردی که از برادر خود عیبى نگیرد تا آن را در خود درمان کند، زیرا هر عیب خود را را درمان کند عیب دیگرش فاش شود، و مرد را بس است که همان بخود پردازد.
******************************
اى على هر دیده در روز رستاخیز گریان است مگر سه دیده، دیده‏اى که در راه خدا بى‏خواب مانده، دیده‏اى که از حرام خود بر هم نهفته، و دیده‏اى که از ترس خدا اشک ریخته. اى على خوشا بر آن چهره‏اى که خدایش بنگرد بر گناهى که جز خدا مطلع نیست گریانست.
******************************
اى على سه تا هلاک‏ کننده‏ اند و سه تا نجات بخش: اما آن هلاک ‏کننده‏ ها هواى نفس است که دنبال شود، و بخلى که پیروى گردد، و خود پسندى مرد است، و اما نجات بخشها دادگرى در خشنودى و خشم است، و میانه‏ روى در توانگرى و نیازمندى، و ترس در نهان و عیان که گویا او را مینگرى و اگر تو او را ننگرى او تو را بنگرد.
******************************
اى على در سه چیز دروغ نیکو است: فریب کارى در جنگ، و نوید بهمسرت، و اصلاح میان مردم.
******************************
اى على در سه چیز راستى زشت است سخن چینى، و خبر دادن بمردى از زنش، و مردى را در دعوى نیکوکارى تکذیب کردن.
******************************
اى على سه چیز از ابواب نیکى باشند: سخاوتمندى دل، شیرین سخنى، شکیبائى بر آزار.
تحف العقول

(ملاعبدالرزاق ) عارف کاشى پیرامون آیه ((لن تنالوا البر حتى تنفقوا مماتحبون )) گفت : هر عملى که صاحبش را به خدا نزدیک کندن ((نیکى )) است و نزدیکى به خدا حاصل نمى شود، مگر به دورى جستن از آن چه که جز خداست . پس ، کسى که چیزى را دوست دارد، به همان اندازه از خدا محروم شده است و این شرک خفى است . به سبب تعلق محبتش به غیر خدا. چنان که پروردگار گفت : ((من الناس من یتخذ من دون الله اندادا یحبونهم کحب الله )) (یعنى : برخى از مردم براى خدا انبازانى قرار مى دهند و آن را آنچنان دوست مى دارند، که خدا را دوست مى دارند) و (بدینسان ) خود را بدان محبت مخصوص گردانیده و به سه وجه از خداوند دور شده است . پس اگر آن محبوب را ویژه خدا کند و تصدقش کند و آن را از دست دهد، دورى از بین مى رود و نزدیکى حاصل مى شود و اگر جز این کند، حتى اگر غیر از آنچه دوست داشته است ، دو چندان صدقه کند، به نیکى نایل نخواهند شد. زیرا، خدا از شیوه انفاق او آگاهست . هر چند که دیگران آگاه نیستند.

ابراهیم پسر ادهم بوستان بانى مى کرد. روزى مردى سپاهى به نزد او آمد و میوه خواست . اما ابراهیم از دادن آن خوددارى کرد. پس سپاهى با تازیانه به سرش نواخت . ابراهیم ، سرش را نزدیک تر آورد، و گفت سرى را که همواره به نافرمانى خدا برداشته مى شده است ، بزن ! مرد سپاهى او را شناخت و به عذر خواهى در ایستاد آنگاه ، ابراهیم ، او را گفت : سرى را که شایسته عذر خواستن بود، در بلخ رها کردم .

**********************
مردى ((سهل )) (بن عبدالله شوشترى ؟) را گفت : خواهم که در مصاحبت تو باشم . سهل گفت : چون یکى از ما دو تن بمیرد، آن دیگرى با که همنشین خواهد بود؟ پس ، هم اکنون ، با او باشد.
******************************
فضیل را گفتند: فرزندت گوید: دوست دارم در جایى باشم که مردم را ببینم و مردم مرا نبینند. فضیل گریست و گفت : اى واى بر فرزندم ! چرا سخنش را تمام نکرد؟ که : ((نه آنها را ببینم و نه مرا ببینند.))
کشکول شیخ بهایی

اى على یکى از نشانه‏ هاى یقین است که کسیرا بخشم خدا خشنود نسازى، و بدان چه خدایت داده است کسیرا نستائى، و بدان چه ‏ات نمیدهد دیگرى را نکوهش نکنى زیرا آز آزمندى روزى رسان نیست و بد خواهى کسى جلوگیرش نباشد.به راستى خدا بحکمت خود نشاط و شادى را در یقین نهاده و هم و غم را در شک و خشم.

اى على به راستی فقرى سخت‏تر از نادانى نیست، و مالى بهره‏ ده ‏تر از خردمندى. تنها بودنى هراسناکتر از خودبینى نیست، و همدستى خوشتر از مشورت کردن، هیچ خردمندى چون اندیشه کردن نیست و هیچ خانوادگى چون خوشرفتارى و هیچ عبادتى چون تفکر.

اى على: آفت حدیث دروغ است، و آفت دانش فراموشى، و آفت عبادت سستى، و آفت بخشش منت بار کردن، و آفت دلبرى ستم، و آفت زیبائى بخود بالیدن، و آفت خانواده فخریه نمودن. اى على: راستى را باش و از دهانت هرگز دروغى نپرد و هرگز بر خیانتى دلیرى مکن، و ترس از خدا را باش تا گوئى او را بینى، و مال و جانت را نثار دینت کن، اخلاق خوش را باش و بکارشان بند، از اخلاق بد بگریز و کناره کن. اى على: محبوبترین کردار نزد خداوندگار سه است، هر که آنچه را خدا بر او واجب کرده انجام دهد از عابدترین مردم است و هر که از آنچه خدا حرام کرده پارسا باشد پارساترین مردم است، و هر که بدان چه خدایش روزى کرده بسازد از توانگرترین مردم است.
تحف العقول

ابن عباس که – خدا از او خشنود باد -! گفت : بنده ، آنگاه به خدا نزدیکترست که اگر چیزى خواهد، از ((او)) خواهد و آنگاه ، از او دورتر است که اگر چیزى خواهد، از ((ایشان )) خواهد.
*******************************
یکى از ناموران گفته است : آن که در علم خویش بیفزاید و به زهد خویش ‍ نیفزاید، به دورى خویش از خدا افزوده است .
***************************
جنید گفته است : روزى به نزد یکى از بزرگان طریقت رفتم و او را به نوشتن مشغول دیدم . او را گفتم : تا کى چنین مى نویسى ؟ پس کى به عمل مى پردازى ؟ و او گفت : اى ابوالقاسم ! آیا این ، عمل نیست ؟ و خاموش ‍ ماند؟ و ندانستم که در پاسخ چه گویم .
کشکول شیخ بهایی

ابى الصباح گوید: من شنیدم (مردم ) سخنى را از رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) و امیر المؤ منین (علیه السلام ) و ابن مسعود نقل مى کنند، پس ‍ به نزد امام صادق (علیه السلام ) رفتم و آن را بر آن حضرت عرضه کردم ، فرمود: (آرى ) این سخن رسول خدا (صلى الله علیه و آله )است و آن را مى شناسم ، (و آن این بود که ) فرمود: رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) فرمود: شخص بدبخت در شکم مادرش بدبخت است ، و سعادتمند کسى است که به دیگران پند گیرد، و زیرک ترین اشخاص مرد با تقوى و پرهیزکار است و احمق ترین احمقان شخص بزهکار و فاجر است ، و بدترین نقلها نقل کردن دروغ است ، و بدترین کارها بدعتها است و کورترین کوریها کورى دل است ، و بدترین پشیمانیها پشیمانى روز قیامت است ، و بزرگترین خطاها در پیشگاه خدا زبان دروغگو است ، و بدترین پشیمانیها پشیمانى روز قیامت است ، و بزرگترین خطاها در در پیشگاه خدا زبان دروغگو است ، و بدترین کسبها کسب ربوى (و بدست آوردن مال از ربا) است و بدترین خوراکها خوردن مال یتیم است ، و بهترین زیورها زیور مرد است به رفتن راه درست با داشتن ایمان ، و (نیز به راه درست رفتن ) بهترین چیزى است که در اختیار او است (که او را از بردگى شهوت بیرون آورد) و موجب قوام و صلاح سرانجام کارهاى او است (این معنى روى آن است که (واو) در جمله (و قوام خواتیمه ) جزء روایت باشد، و محتمل است – چنانچه مجلسى (رحمه الله علیه )گفته : (واو) را نساخ افزوده باشند) و هر که (در کار خود) پیرو شهرت طلبى باشد خداوند دروغش را بشنواند (مجلسى (رحمه الله علیه ) در معناى این جمله چند وجه گفته که از آنجمله است : هر که عمل صالحى را در پنهانى انجام دهد و سپس آن را براى خود نمائى و اطلاع یافتن مردم آشکار کند خداوند غرض او را بگوش مردم برساند و براى مردم آشکار سازد که غرض این شخص از اینکار خود نمائى بوده و عملش ‍ خالص براى حق نبوده است ).
و هر که به کار دنیا سر گرم شود بدان درماند (و مطلوب خود را از آن دریافت نکند) و هر که بلا (و فوائد و منافع و پاداش آن را) بداند بر آن شکیبائى ورزد، و هر که آن را (و منافع و پاداشش را) نداند از آن بترسد و تن بدان ندهد، شک و تردید (در اصول دین ) کفر است ، و هر که گردنفرازى و تکبر کن خدایش پست کند، و هر که فرمانبردارى شیطان کند نافرمانى خدا را کرده و هر که نافرمانى خدا کند خدایش او را عذاب کند، و هر که سپاسگزارى کند خدا بر او بیفزاید، و هر که بر بلاى سخت شکیبا باشد خدایش کمک کند، و هر که بر خدا توکل کند خدایش او را بس باشد. خدایرا به خاطر خوشنودى و رضایت یکى از خلقش به خشم نیاورید، و به هیچ یک از خلق خدا (بوسیله نافرمانى خدا) تقرب نجوئید که از خدا دور شوید، زیرا میان خداى عزوجل و هیچ یک از خلق او خصوصیتى وجود ندارد که بدانوسیله خیرى بدو رساند و یا شرى را از او دفع کند جز بوسیله اطاعت کردن او و پیروى از آنچه موجب خوشنودى او است ، و به راستى که اطاعت خدا وسیله رسیدن و کامیاب شدن به هر خیرى است که جستجو شود، و سبب نجات و رهائى از هر شرى است که از آن پرهیز گردد، و به راستى که خداى عزوجل نگاه دارد هر که را که از او فرمانبردارى کند، و نگهدارى نکند از کسیکه نافرمانیش کند، و کسى که از خداى عزوجل بگریزد گریز گاهى ندارد، و همانا فرمان خدا نازل شود و گرچه آفریدگانش خوش نداشته باشند، و هر آنچه آمدنى است نزدیک است (مانند مرگ و برزخ و قیامت ). آنچه خدا خواهد باشد و آنچه را نخواهد نباشد پس کمک کنید به نیکى و پرهیزکارى و به بدکارى و تجاوز کمک ندهید و از خدا بترسید که خداوند سخت کیفر است . ))
روضه کافی روایت ۳۹