نامه ايست كه ((غزالی )) به نظام الملك نوشته است و در آن ، خواهش او را كه پذيرفتن تدريس در نظاميه بغداد از سوی غزالی بود و در آن وعده منصب های عالی داده شده بود، پاسخ گفته است . غزالی ، پس از آن كه زهد پيشه كرد، از تدريس در نظاميه دست كشيد.
((بسم الله الرحمن الرحيم : و لكل وجهة هو موليها فاستبقوا الخيرات )). بدان ! كه مردم ، در توجه كردن به آنچه بدان روی آورده اند، سه دسته اند. نخستين ، عوام اند، كه به دنيای گذرا اكتفا كرده اند. و پيامبر (ص ) آنان را باز داشته است . در سخن خويش كه فرموده است : هيچگاه دو گرگ درنده با گله گوسفند چنان نكنند، كه مال دوست و اسرار افكار با دين وی كنند. و گروه دومين خواص قوم اند، كه آخرت را بر دنيا برتری نهند و دانند كه آخرت بهتر است و از اين رو، در دنيا به كار نيك پردازند. پيامبر (ص ) اينان را نيز به كوتاهی در عمل نسبت داده است كه فرموده است : دنيا بر آخرت جويان حرام است . و آخرت بر دنيا جويان . و اين دو، بر خدا جويان . و گروه سوم ، ويژگان اند، و آنانند كه دانسته اند كه بالای هر چيزی ، چيز ديگری است و آن ، ناپايدار است و انسان دانا، ناپايدار را دوست ندارد. و به حقيقت دانسته اند. كه دنيا و آخرت ، برخی از آفريده های خدايند و مهم ترين امور دنيای ، دو امر ميان تهی اند. يعنی : خوردن و زناشويی كردن . و در اين دو كار، همه حيوانات با آدميان شريكند. و رتبه والايی نيست . بدين سبب ، از آن ، روی برتافته اند و به پروردگار خويش ‍ روی آورده اند.
ادامه نوشتار »